Column

Column JaBi

Vlakker en duurder

Lepeltak is de naam van een journalist te Amsterdam. Ik volg hem al vele tientallen jaren en gelukkig is hij nog eens met zijn commentaren zo nu en dan op tv te horen en zien. Dat gebeurt dan weliswaar is het zakenprogramma van Harry Mens, dat zwaar gesponsord is door het bedrijfsleven en daardoor nooit de beste objectiviteit kan nastreven. Maar goed, het gaat om de visies van Lepeltak en die zijn, in mijn ogen, meer dan ooit raak.

Neem nou, recentelijk zijn kijk op het koninklijk huis. Hij noemde de Oranjes nog net geen verwende kinderen maar de aanhang des te meer.

Hij voorziet moeilijke tijden voor het koningshuis en ik kan die alleen maar delen. De visie van Lepeltak kwam er in feite op neer dat hij met grote vreze een verloedering van het koninklijk huis ziet. Waarom? Omdat de ene prins na de andere met…een burgermeisje trouwt. Daar is natuurlijk niets op tegen. Liever een burgermeisje met liefde aan je arm, dan een adellijke dame waar de genegenheid en liefde nooit in ontstaan zijn. Dat wel natuurlijk.

Maar gaat u eens na: er zijn de laatste jaren heel wat huwbare relaties in de Oranjestam geweest. Niet een telg heeft een liefde gevonden op royaltyniveau. Zelfs de kroonprins – die toch binnen niet al te lange tijd (2-3 jaar?) - de troon zal bestijgen, heeft een meisje uit burgerlijke kringen te Argentinië gehuwd.

En, ik wil niet haatdragend zijn of stigmatiserend, wel ook iemand, wier reputatie wel goed zal zijn maar die toch zal meedragen, dat haar vader tijdens de juntaperiode in dat land, op zijn minst een dubieuze rol heeft gespeeld. De facto kunnen we dat laatste Maxima natuurlijk niet aanrekenen.

Maar zo zijn er meer reputaties in de koninklijke wereld waar ik toch wat vraagtekens bij zet. Dat begint – als we een eeuwtje terug gaan – al bij wijlen Prins Bernhard, de vader van de huidige koningin. Ik memoreer hier dat hij van buitenlandse en in dit geval Duitse komaf is (kan hij ook niks aan doen), maar zijn levenswandel aan de zijde van een koningin is niet altijd – laat ik het even eufemistisch zeggen – onberispelijk geweest. Er zijn te veel affaires geweest waar Bernhard een rol van betekenis heeft gespeeld, en waarbij de Oranjes niet altijd even goed gescoord hebben. Het geeft ook de menselijkheid van deze aardbewoners aan, maar toch. Als je al in een dergelijke - laten we toch eerlijk zijn - bevoorrechte positie belandt, heb je rechten en plichten. De rechten zijn enorm. En bij die plichten hoort nu eenmaal een zo gelijkmatig opgebouwde reputatie. Zoals Bernhards schoonzoon, prins Claus – ook van Duitse afkomst (!) – dat heeft gedaan, die altijd een sympathiek rol heeft vertolkt. Hij wist zijn plek, zeg ik altijd. Dat het ook mis kan gaan bij koninklijke huwelijken, waarbij adellijke partners opdoken, heeft prinses Irene aangetoond en dat het burgerlijk-van-topniveau kan misgaan haar zus Christina.

Maar ik wil naar het nu kijken. Dan zie ik toch dat alle prinsen tegenwoordig burgermeisjes in hun hart gesloten hebben. Intelligente vrouwen. Lepeltak beweerde onlangs dat de voormalige opperstalmeester geopperd heeft, dat Maxima twee keer zo intelligent was als haar gemaal, de toekomstige koning.

Intussen – en in zoverre ben ik het eens met Lepeltak – stapt het ene burgertje na het andere het hof binnen en krijgt gelijk dezelfde allures. Dat eerste kan ik niet tegen houden maar dat tweede vind ik niet passen. Dat verhevigt bij mij de wens dat we toch naar een republiek moeten overschakelen, het koningshuis met pensioen moeten sturen en alleen voor ceremonies nog inhuren. Dat we ze moeten onderhouden is bekend en is grotendeels helaas. Maar dat we al die toelages en voorkeurrechten moeten afbouwen staat voor mij ook vast. Hoe meer jeugd erbij komt, hoe duurder het voor onze belastingbetaler wordt. Alleen de titel al – van graaf tot prinsesje – kost ons, hoe dan ook, geld. Al is het niet direct maar indirect. Een voorbeeld: alleen al beveiligingskosten.

Prinses Maxima, ik heb moeite met deze titel. Net als die bij Laurentien. Maar ik krijg het nog net uit mijn pen. Nog meer moeite heb ik met Mabel, om haar als prinses hier af te schilderen gaat me te ver. Het zal best een aardige vrouw zijn aan de borreltafel, maar ik kan en wil haar niet met de prinsessentitel aanspreken. Eenvoudigweg omdat ze, niet alleen in mijn ogen, vriendschapsbanden met dubieuze figuren heeft onderhouden, waarbij ook nog aanvankelijk gelogen is… Liegen vind ik al niks als mijn kinderen dat zouden doen maar als een burgermeisje dat prinsessentitel heeft gekregen dat doet, vind ik dat verwerpelijk. Nooit zal zij daarom een in mijn ogen een koninklijke titel kunnen en mogen voeren. Vervlakking en verloedering alom dus…

Conclusie: voor mij kunnen de voornaamste Oranjes - en lang niet allemaal - met een bescheiden ceremonierol verder en eveneens met dito, een bescheiden financiële bijdrage. Voor onderhoud en levensstijl moeten ze het eigen vermogen mogen maar aanspreken. Volgens ingewijden zijn de Oranjes puissant rijk en kunnen ze heel goed heel veel zelf betalen. Als een prinses dan graag een luxueuze en uitpuilende garderobe wil van de duurste couturiers, prima. Maar dan wel graag die extraatjes en super-luxe zelf betalen. En niet van uw en mijn belastingcenten.

En zo zijn er meer dingen. Of zoals mijn kennis zei: “Ik klaag niet. Maar ik erger me er erg aan als ik in de bladen en op tv die wintersportforto’s zie. Ik vind: niet van mijn centen met de hele familie elk jaar op een dure wintersportvakantie; ik heb me dat nog nooit kunnen permitteren zolang mijn kinderen een studie volgen, die wij ook nog zelf moeten betalen”, aldus de kennis. Gelijk heeft-ie eigenlijk.

JaBi